Organisatiecultuur en -verandering

Toolbox

Hieronder staan tools die helpen bij het ontwikkelen van een organisatiecultuur die de aanpak van risico’s op discriminatie actief ondersteunt.

Het effectief tegengaan van discriminatie richting burgers vraagt namelijk ook om aandacht voor de interne organisatiecultuur. Wanneer medewerkers in een veilige, inclusieve werkomgeving kritisch kunnen reflecteren op ingesleten werkwijzen en ‘stille ideologieën’, worden risico’s op ongelijke behandeling eerder zichtbaar en bespreekbaar. Divers samengestelde teams, ondersteund door leiders die ruimte geven aan afwijkende perspectieven, vergroten niet alleen de interne weerbaarheid tegen discriminatie, maar versterken ook het vermogen om beleid en dienstverlening af te stemmen op de uiteenlopende perspectieven van verschillende groepen burgers.

Op pagina’s 30 en 31 van het voortgangsrapport Discriminatie in dienstverlening van de staatscommissie wordt dit uitgebreider besproken.

Gelijkwaardige kwaliteit voor iedereen

Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS)

Deze handreiking biedt een stappenplan voor het realiseren van gelijkwaardige zorg- en dienstverlening. Ze beschrijft verschillende risico’s op discriminatie en biedt een praktisch startpunt voor organisaties die hiermee aan de slag willen.

Praktische toepassing

De handreiking vormt een waardevolle aanvulling op de Discriminatietoets, vooral bij het onderzoeken van risico’s op discriminatie binnen de eigen organisatie en het opstellen van een actieplan. Ze biedt concrete handvatten om structurele oorzaken van discriminatie te analyseren en maatregelen te ontwikkelen die bijdragen aan gelijke toegang en kwaliteit van dienstverlening.

Handreiking

Discriminatie aanpakken op de werkvloer en in doorstroom: wat werkt volgens de wetenschap?

Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS)

Dit artikel bespreekt effectieve, op wetenschappelijk onderzoek gebaseerde strategieën om discriminatie binnen organisaties te verminderen, zoals het versterken van sociale normen, ontmoeting tussen medewerkers, inclusie in besluitsvorming, en actief omstanderschap.

Praktische toepassing

Dit artikel biedt een compacte samenvatting van basiskennis over effectieve interventies tegen discriminatie op de werkvloer. Deze kennis kan het kernteam bij de Discriminatietoets helpen om risico’s en verbeterpunten in interne processen te herkennen, en om interventies te kiezen die aansluiten bij het versterken van een inclusieve organisatiecultuur en de aanpak van risico’s op discriminatie van burgers.

Artikel

Checklist voor werkgevers – effectief discriminatie voorkomen en aanpakken

Movisie, Verwey-Jonker Instituut, in opdracht van de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme

Deze checklist geeft werkgevers inzicht in welke maatregelen effectief zijn om discriminatie te voorkomen en aan te pakken, zowel richting personeel als sollicitanten. De aanbevelingen zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en richten zich op beleid, organisatiecultuur en concrete processen.

Praktische toepassing

De checklist helpt organisaties om hun bestaande regelingen en werkprocessen te toetsen aan minimumnormen en zo structureel te werken aan een inclusieve en veilige werkomgeving. In het actieplan van de Discriminatietoets kan bijvoorbeeld worden opgenomen dat het interne antidiscriminatiebeleid moet voldoen aan de eisen van de checklist.

Checklist

Nederlandse InclusiviteitsMonitor (NIM)

Nederlandse InclusiviteitsMonitor

De NIM biedt organisaties wetenschappelijk gevalideerde scans – de Beleidsscan Inclusiviteit© en de Medewerkersscan Inclusiviteit©.

Praktische toepassing

De NIM helpt teams om een solide beginpunt te leggen voor hun diversiteit- en inclusiebeleid en om de ontwikkelingen daarvan in de tijd te volgen. Het instrument biedt inzicht in de mate waarin het interne beleid samenhangend, systematisch ingericht en wetenschappelijk gefundeerd is.. Verder meet de NIM in hoeverre verschillende groepen medewerkers inclusie ervaren. Op basis van deze inzichten kunnen organisaties concrete verbeterpunten vaststellen en aanpakken om hun organisatie daadwerkelijk inclusiever te maken.

Meetinstrument