Burgers betrekken

Toolbox

Het betrekken van verschillende groepen mensen is cruciaal om de impact en mogelijke knelpunten van publieke dienstverlening goed te begrijpen. Bij de aanpak van discriminatie biedt de ervaringskennis van burgers onmisbare inzichten die de interne blik van publieke professionals aanvullen. Tegelijkertijd vraagt burgerbetrokkenheid om een duurzame aanpak: het opbouwen van vertrouwen, het verlagen van drempels en het creëren van toegankelijke en inclusieve methoden om ervaringen op te halen.

Wanneer organisaties investeren in langdurige relaties met diverse groepen burgers en sleutelpersonen versterken zij hun bredere vermogen om beleid en dienstverlening rechtvaardig vorm te geven. Op pagina’s 27 tot en met 29 van het voortgangsrapport Discriminatie in dienstverlening van de staatscommissie wordt dit uitgebreider besproken.

Bij de uitvoering van de Discriminatietoets is het belangrijk om de perspectieven op te halen van de groepen die direct geraakt worden door het beleid, de taak of de dienst. Veel organisaties ervaren dit echter als een uitdaging. Daarom raden wij aan de volgende handreiking te gebruiken, die praktische tips en richtlijnen biedt om dit proces zorgvuldig en inclusief vorm te geven.

Tips om participatie diverser, inclusiever en representatiever te maken

Movisie & Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninksrijkrelaties

De handreiking biedt een overzicht van hoe burgerparticipatie inclusief kan worden ingericht. Er wordt ingegaan op veelvoorkomende valkuilen, noodzakelijke randvoorwaarden en werkzame principes voor het betrekken van diverse groepen burgers.

Praktische toepassing

Deze handreiking ondersteunt organisaties bij het duurzaam betrekken van burgers in trajecten zoals de Discriminatietoets. Ze laat zien hoe verschillende perspectieven en ervaringskennis effectief kunnen worden benut om beleid en dienstverlening te versterken. Daarnaast biedt de handreiking praktische aanbevelingen en voorbeelden van toegankelijke en inclusieve methoden. Tot slot bevat het document een overzicht van literatuur en bronnen voor organisaties die zich verder willen verdiepen in dit thema.

Handreiking

Kennisknooppunt Participatie

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Het Kennisknooppunt Participatie maakt kennis en ervaring over het ontwerpen, uitvoeren, begeleiden en evalueren van participatieprocessen toegankelijk. Daarmee draagt het Kennisknooppunt bij aan de verdere professionalisering en versterking van het vakgebied participatie.

Praktische toepassing

Het Kennisknooppunt bevat een uitgebreid overzicht van handreikingen, onderzoek en tools over burgerparticipatie. Deze middelen kunnen helpen om burgers zorgvuldig te betrekken bij Discriminatietoets. De site kan ook als inspiratiebron dienen bij het opstellen van een actieplan om participatieprocessen inclusiever, representatiever en beter onderbouwd vorm te geven.

Kennisknooppunt

Literatuur

Hulshoff Pol, R., Papaikonomou, Z., Abdullah, H., & Kona, E. (2024). Ongemakkelijke gesprekken. Survivalgids – van vergadering tot familiefeest. Amsterdam: Nieuw Amsterdam.
Does, S., Derks, B., & Ellemers, N. (2011). Thou shalt not discriminate. How emphasizing moral ideals rather than obligations increases White’s support for social equity. Journal of Experimental Psychology, 47:3, 562-571.
Kahneman, D. (2011). Thinking, fast and slow. Farrar, Straus and Giroux.
Ellemers, N., Spears, R., & Doosje, B. (2002). Self and social identity. Annual Review of Psychology, 53, 161–186.
Şahin. O. (2024). On being different. Exploring the relationship between dissimilarity and social inclusion in the workplace. [Proefschrift, Universiteit Utrecht]. Universiteit Utrecht. https://doi.org/10.33540/2412
McPherson, M., Smith-Lovin, L., & Cook, J. M. (2001). Birds of a feather: Homophily in social networks. Annual Review of Sociology, 27(1), 415-444.
Brewer, M. B. (1999). The psychology of prejudice: Ingroup love or outgroup hate? Journal of Social Issues, 55(3), 429–444. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00126
Lipsky, M. (1980). Street-level bureaucracy: Dilemmas of the individual in public services.
Dovidio, J. F., Gaertner, S. L., & Saguy, T. (2009). Social psychological approaches to prejudice. In J. P. Forgas, J. V. Fessler, & E. J. Finkel (Eds.), Psychology of self-regulation: Cognitive, affective, and motivational processes (pp. 37-56). Psychology Press.
Kapsalis, E., Jaeger, N. & Hale, J. (2024). Disabled-by-design. Effects of inaccessible urban public spaces on users of mobility assistive devices – a systematic review. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, 19:3, 604-622.
Park, K., Esfahani, H. N., Novack, V. L., Sheen, J., Hadayeghi, H., Song, Z., & Christensen, K. (2022). Impacts of disability on daily travel behaviour: A systematic review. Transport Reviews, 43:2, 178–203.
Parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening (PEFD) (2024). Blind voor mens en recht. Den Haag
Blijleven, W., De Koning, F., Sarwary, S., Feijten, P., Mangnus, A., & Willems, R. (2023). Mensbeelden achter beleid. Sociaal en Cultureel Planbureau.
Jilke, S., & Tummers, L. (2018). Which clients are deserving of help? A theoretical model and experimental test. Journal of Public Administration Research and Theory, 28(2), 226-238. https://doi.org/10.1093/jopart/muy002
Schram, J., van Twist, M., & van der Steen (2018). Een blik van buiten: Hoe burgers betrokken (kunnen) zijn bij controle en verantwoording. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

Burgers betrekken

Tips om participatie diverser, inclusiever en representatiever te maken

Kennisknooppunt Participatie

Colofon

Ontwerp en ontwikkeling

Beeld

Literatuur

Contact